[STAKEOUT] Dapat bang ulitin ang People Power revolution?

Apatnapung taon na mula nang turuan ng sambayanang Pilipino ang buong mundo kung paano manindigan nang walang dahas upang ipaglaban ang demokrasya at kalayaan. Hindi ko maiwasang balikan ang apat na araw na iyon noong ako ay reporter na nakasawsaw sa bawat putok, bawat bulung-bulungan sa radio frequency scanner, bawat sigaw at yabag ng mga taong nagtitipun-tipon sa EDSA, at dagundong ng mga dambuhalang tangke na pinatahimik ng dasal at rosaryo ng humarang na mga tao.

Sa haba ng panahong nagdaan, puwede na sanang magkaapo ang EDSA revolution — ako nga may lima na eh — pero heto tayo, balik sa dating gawi na para sa akin ay mas masahol pa kumpara sa nagdaan. May mga gustong buhayin ito, ibaon na lang sa limot, o kaya’y i-repackage na parang ad promo ng mga scammer sa social media. Pero sa paparating na anibersaryo nito, mas maingay ang pagsawsaw ng maruming larong pulitika kaysa sa mismong pag-alaala.

Kaya nga kung may isang bagay na ayaw kong nakikita at naririnig sa ngayon, iyon ay ang pagtrato sa People Power na parang props sa campaign rally ng mga mandurugas na pulitiko! Makailang ulit na ring sinubukang i-reframe, i-repurpose, i-rewrite ang makasaysayang EDSA People Power nitong mga nakaraang taon — minsan tahasan, pero mas madalas na pasimple lang, silang mga nagsasabing “Tapos na ang People Power.” May mga gustong palabasing ito’y pagkakamali. May mga nagtatangkang gamitin ang salitang “People Power” para sa kani-kanilang agenda, kahit hindi naman ito sumasalamin sa tunay na diwa nito.

Ang EDSA noon ay isang kuwento ng tapang, hindi ng convenience. Walang social media noon, walang live stream, walang drone shot. Ang meron lang, mga taong nagdala ng pagkain para sa sundalong hindi nila kilala, mga pulutong ng tao sa pangunguna ng mga madre na humarang sa tangke upang proteksiyunan ang mga rebeldeng sundalo na kumubkob sa Camp Aguinaldo at Camp Crame sa EDSA, at isang bansang sabay-sabay na nagngangalit na sumigaw ng “Tama na, sobra na!”

Hoy, ha, hindi ko sinasabing dapat ulitin ang EDSA. Ang gusto kong iparamdam sa inyo ay kung may pagtatangka muling abusuhin ang kapangyarihan, kung may korupsiyon, kung may nagnanais na baluktutin ang kasaysayan, hindi tayo dapat manahimik.

Napapansin ’nyo ba? Sa iba’t ibang lugar sa bansa ay may mga nagmamartsa na at ang isinisigaw ay ang korupsiyon ng mga namumuno sa kani-kanilang mga lugar? Sa darating na 40^th anniversary ng EDSA, may magaganap na “Trillion Peso March” na nakaangkla sa laban sa korupsiyon at political dynasties. 

May mga grupo na rin ng kabataang hindi pa ipinapanganak noong maganap ang rebolusyon sa EDSA, pero buong giting nang ipinagtatanggol ngayon ang People Power! Hindi naman marahil sa gusto nilang magrebolusyon, kundi dahil ayaw nilang maulit ang dahilan kung bakit nagkaroon ng rebolusyon.

Sino pa nga ba ang magtatanggol sa demokrasya rito sa ating bansa kung hindi tayo?

Pero para maipaglaban at protektahan ang demokrasya, kailangang naiintindihan ng taumbayan na ang People Power ay hindi costume. Hindi campaign material. Hindi dekorasyon sa kalendaryo. Ito ay apat na araw ng tunay na panganib na sinuong, tunay na takot na isinantabi, at tunay na tapang na ipinakita ng mga Pilipino.

BASAHIN AT PANOORIN DIN SA RAPPLER

• Move On: A Rappler film about the legacy of the EDSA Revolution
• World View with Marites Vitug: What EDSA People Power taught the world
• People Power at 40: Radio Veritas and its role in the revolution 
• People Power at 40: The secret resistance in Silliman University’s Catacombs
• People Power at 40: The monument symbolizing the peaceful revolution
• People Power at 40: The Carmelite Monastery and its fearless sisters

 Chronology of events

Hindi ko ito narinig sa lecture. Hindi ko ito napulot sa social media, at mas lalong hindi ito galing sa kuwento ng ibang mamamahayag. Nandun ako sa loob ng apat na araw at gabing walang uwian, walang tulugan, liguan at palitan ng damit — pati ng underwear! Gamit ang aking AOR portable scanner, agad kong nalalaman at napupuntahan kung saan may magaganap o nangyayari na dapat na i-cover agad naming mga taga-media. 

Day 1: Pebrero 22, 1986

Habang papadilim na, unti-unting napupuno ng mga taga-media, local at foreign, ang loob at paligid ng dalawang kampo sa magkabilang panig ng EDSA. Pagpatak ng 6:30 ng gabi, magkakasabay na isinara na ang mga gate sa Camp Crame at Camp Aguinaldo, at isang press conference ang isinasagawa sa loob ng gusali ng Department of National Defense (DND). Dito pormal na inanunsiyo nina Secretary Enrile at General Fidel V. Ramos ang kanilang pag-break away sa administrasyon ni Pangulong Ferdinand E. Marcos.

Hindi na ako pumasok sa loob ng DND, hindi ako nakatalagang i-cover ito. May mga kasamahan na akong taga-Manila Times na nasa loob na ng DND, kaya’t ang sitwasyon na lamang sa paligid ang aking mino-monitor. May bitbit akong transistor radio at nakatutok sa broadcast ng Radio Veritas na tuluy-tuloy na nagre-report ng lahat ng ginagawa at sinasabi ng mga nag-breakaway na sundalo at mga opisyal, na nagkulong na sa loob ng Camp Aguinaldo.

Habang palalim na ang gabi, patuloy ang pagbabalita ng Radio Veritas sa mga nangyayari sa loob ng kampo. Bandang 9 pm ay nanawagan si Manila Archbishop Jaime Cardinal Sin sa mga mamamayan na nakikinig sa kanilang radio na magpunta sa EDSA at suportahan sina Enrile at Ramos sa ginawa nilang pagtalikod sa pamahalaang Marcos. Nanawagan pa si Cardinal Sin na magdala ng mga pagkain para sa mga sundalo sa loob at labas ng dalawang kampo sa magkabilang panig ng EDSA.

Naging mainit at napakasigla naman ang naging pagtugon ng mga mamamayan sa panawagan ni Cardinal Sin sa radyo. Unti-unting nagdaratingan sa EDSA ang pami-pamilyang mga tao na unti-unting umuukopa sa kahabaan ng EDSA, mula sa lugar ng Cubao sa Quezon City hanggang sa may tulay ng Guadalupe Nuevo sa Makati. Animo papunta sila sa piknik sa dami ng bitbit na mga pagkain na iniaalok at ibinabahagi ng mga maraming dala sa grupo naman ng mga walang bitbit. Masaya ang mga tao. Nagkakantahan ang pami-pamilya ng ilang makabayang awitin, gaya ng “Bayan Ko” at “Pilipinas Kong Mahal.” 

Bumaha noon ng inumin, mga soft drinks, mga juice na naka-tetra pack at nasa lata, at mga de-latang sardinas na pampalaman sa supot-supot na tinapay at pandesal. Narinig ko pa nga ang komento ng ilang sundalo sa may gate ng Crame at Aguinaldo, na sa dami raw ng dumating na mga pagkain, kahit tumagal pa ng isang buwan ang giyerang kanilang papasukin ay di sila magugutom. Nakisali na rin kasi sa pagde-deliver ng mga pagkain ang ilang malalaking restaurant, food chain, at mga hamburger store sa pagbabahagi ng kanilang mga food products sa mga sundalo sa loob ng mga kampo at mga undercover agents na naglipana sa paligid ng Kampo Crame at Aguinaldo at kahabaan ng EDSA.

Day 2: Pebrero 23, 1986

Tahimik at pakiramdaman halos ang mga tao sa buong magdamag. Suwerte lang kung makanakaw ka ng kaunting tulog. Maya-maya, madaling-araw na ng Linggo, sumabog ang balitang nilusob at pinabagsak daw ng mga “loyalist” na Marines ang transmitter ng Radio Veritas sa Malolos, Bulacan, kaya bigla itong nawala sa ere at natigil sa pagre-report. Dito na nabalot ng tensiyon ang mga tao sa magkabilang kampo at mga nagbi-vigil sa gitna ng EDSA, sa harapan ng dalawang kampo. Baka raw kasi ang susunod na pag-atake ng mga Marines ay sa EDSA na.

Di naman nagtagal ay biglang naghiyawan ang mga tao — muling bumalik sa ere ang Radio Veritas gamit ang kanilang standby generator at transmitter. Ang inire-report nito ay ang intel information hinggil sa posibleng pag-atake raw ng mga Marines sa Camp Crame at Aguinaldo sa araw na iyon. Dito na ipinasya nina General Ramos at Secretary Enrile na magsama na lamang sa Camp Crame matapos nilang makumpirma ang intelligence report, na naghahanda na raw ang mga Marines at mga taga-Philippine Air Force (PAF) sa gagawing paglusob sa kanila. Dito naganap ‘yung madalas ninyong naririnig na “Salubungan sa EDSA” na kasamang palagi sa pag-alaala sa pagdiriwang ng 1986 EDSA People Power Revolution. Ngunit kahit na magkasama na sa Camp Crame sina Secretary Enrile at General Ramos makapananghali, nanatiling mataas at patuloy pang tumataas ang tensiyon sa buong paligid.

Bandang hapon, nag-ingay ang mga radio frequency na naka-save sa memory ng aking radio scanner. Isa-isa kong pinakinggan ang mga maingay na channel, at dito ko nalaman na palusob na sa EDSA ang mga Marines. Ilang minuto lamang matapos kong ibato ang impormasyon sa kaibigan kong tiktik na nasa harapan ng Camp Crame ay nagsimula nang dumagundong ang kahabaan ng EDSA sa mga parating na tangke ng Marines na galing sa Fort Bonifacio. Ang target daw ay umatake sa Camp Crame. Live na inire-report din ito ng Radio Veritas.

Ang mataas na tensiyon na nagpatahimik sa mga tao sa harapan ng Crame at Aguinaldo ay biglang binasag ng alingawngaw ng kantang “Bayan Ko” ng mga nagdatingang tila mga miyembro ng banda at mga local na singer. Nakatitindig ng balahibo ang mga oras na iyon — biglang natabunan ng pagmamahal sa bayan ang takot na alam kong nararamdaman ng mga tao sa buong kapaligiran, kabilang na ako rito.

Nang i-report ng Veritas na nasa may kanto na ng Ortigas Avenue at EDSA ang ilang mga tangke ng Marines na patungong Crame ay nagsuguran ang pulu-pulotong ng mga taong nasa harapan ng Crame at Aguinaldo, sa pangunguna ng ilang mga madre na armado ng kanilang rosaryo at munting aklat ng banal na bibliya, para harangin at pakiusapan ang mga “loyalist” na huwag nang ituloy ang gagawin nilang pag-atake sa mga rebeldeng sundalo. Wala ring tigil ang pagdarasal ng iba habang kumakanta naman ng “Bayan ko” ang karamihan.

Sa may kanto ng Connecticut Ave at EDSA nagpanagpo ang mga tao at tangke ng Marines. Buong tapang na humarang ang mga tao sa pangunguna ng mga madre sa daraanan ng mga tangke kaya’t di nakausad man lang ang mga ito. Matagal na nakahinto ang mga tangke na waring nakikipagtitigan sa mga taong nakaharang, nang biglang umatungal ang mga makina nito. Nagulat at napatigalgal ang mga nakaharang na tao sa pag-aakalang iyon na ang katapusan nila at umpisa ng madugong labanan — hindi naman pala. Dahil sa halip na umusad paabante ay dahan-dahang umatras ang mga ito, kasunod ang nagitlang mga tao, hanggang sa kanto ng Ortigas, sa harapan ng gusali ng Philippine Overseas Employment Agency.

Mula roon ay tumawid sa kabilang kalsada ang mga tangke, patungo sa bakanteng lote na kinatatayuan ngayon ng EDSA Shrine at ng Robinson Galleria, na noon ay nababakuran ng mataas na pader, na binunggo ng mga tangke hanggang magiba, para doon sila pansamantalang humimpil habang naghihintay muli ng “order to attack” mula sa kanilang komandante na si Brigadier General Artemio Tadiar. Habang nakatigil ang mga tangke sa lugar ay naganap ang makasaysayang pagbibigay ng punpon ng bulaklak ng mga kababaihang teenager sa mga Marines na sakay ng mga tangke, na ini-immortalized sa larawang nakalagay sa 500-peso bill na inilabas ng Bangko Sentral noong Arroyo administration.

Papadilim na nang mula sa isang Huey helicopter na paikut-ikot sa itaas ng bakanteng lote na kinatitigilan ng mga tangke ay bumaba sa ibabaw ng isang Armoured Personnel Carrier (APC) tank si Brigadier General Tadiar, na agad inulan ng tanong mula sa mga foreign journalist na nakaantabay sa lugar. Maraming tanong at mga sagot, ngunit ito ang tanong at sagot na ‘di ko makalilimutan sa araw at oras na iyon: 

Journalist: “When are you going to order your men to attack?”

Brigadier General Tadiar: “What a question! Do you think I am that crazy to give such order and annihilate these freedom-loving people?” 

Biglang natahimik ang lahat. Di na nakabato ng follow-up na tanong ang mga taga-media dahil nag-radio na si Brigadier General Tadiar para sunduin siya agad sa naturang lugar ng Huey helicopter na nagbaba rin doon sa kanya. Sumabog ang ingay nang makaalis na ang heneral — ingay nang papalayong helicopter at pagdiriwang ng mga tao dahil walang utos ng pag-atake silang narinig!

Kinagabihan ay nasira na raw ang remote transmitter na gamit ng Veritas, saglit lang itong nawala sa ere at nang bumalik ay nasa ibang radio frequency na at Radyo Bandido na ang ibinabandong pangalan ng kanilang programa, at ang mga anchor ay ang mag-asawang June Keithly at Angelo Castro Jr. 

Pilit na hinahanap ng mga “loyalist soldier” kung saan nagbo-broadcast ang Radio Bandido ngunit nabigo silang ma-locate ito. Ang di nila alam ay sumasahimpapawid ang Radyo Bandido halos dalawang kilometro lamang ang layo mula sa Malacañang, sa gusali at radio station ng DZRJ sa may Sta. Mesa na pag-aari ng pamilya ni Ramon “RJ” Jacinto. Bago ka makarating sa ikalimang palapag ng gusali, sa radio booth nila Keithley at Castro, ay kinakailangang hawiin mo muna ang mga madreng nakaharang sa bawat baytang ng hagdan, na handang isakripisyo ang kanilang buhay para sa dalawang broadcaster.

Day 3: Pebrero 24, 1986 

Ang unang sagupaan sa pagitan ng RAM (Reform the Armed Forces Movement) at mga “loyalist” ay naganap sa petsang ito. Madaling araw ng Lunes — ikatlong araw nang “breakaway” — nang makalusot sa mga nagbi-vigil na mga tao sa may tagiliran ng Camp Aguinaldo sa may Santolan Gate ang mga sundalong “loyalist” matapos nilang hagisan ng mga nakasusulasok na tear gas ang mga tao. Nabigong lubos na makapasok ang mga “loyalist” forces sa Camp Aguinaldo nang salubungin sila ng putok mula sa mga rebel soldiers.

Napakainit ng tensiyon sa buong paligid ng dalawang kampo, lalo na nang mapabalitang lumipad na mula sa Sangley Point Sa Cavite ang ilang armadong helicopter ng PAF patungong EDSA. Ang misyon: bombahin ang mga kalabang nasa Camp Crame.

Nagpaikut-ikot muna ang dalawang armadong helicopter sa itaas ng EDSA na lalong nagpainit sa sitwasyon at nagpakaba sa mga rebelde at mga taong nasa loob ng kampo. Ngunit makaraan ang ilang minuto, sa halip na bombahin ang Camp Crame, lumapag sa loob ng kampo ang dalawang PAF helicopter at buong giting na bumaba at sumaludo sina Colonel Antonio Sotelo, kumander ng 15th PAF Strike Wings, at Colonel Charles Hotchkiss, kumander ng 205th Helicopter Wings, sa sumalubong sa kanilang sina General Ramos at Secretary Enrile.

Biglang piyesta sa buong kampo sa pag-defect ng dalawa. Buong siglang ibinalita agad ng Radyo Bandido. Nagbunyi ang mga tao sa buong kahabaan ng EDSA na noon ay sinasabi ng mga rebelde na umabot na raw sa bilang na dalawang milyon. Bilang isang inhinyero, di kapani-paniwala para sa akin ang bilang na ito dahil kahit anong kuwenta at pagsukat ang gawin ko ay sobra-sobra ito kahit siksikin mo pa ang mga tao sa naturang lugar. Pero hindi ko na ito pinakialaman at kinuwestiyon — alam kong bahagi ito ng psy-war operation, at ang importante para sa akin sa mga oras na iyon ay ang nararamdaman kong nalalapit nang tagumpay ng mga rebeldeng sundalo, dahil sa sunud-sunod na pagdi-defect ng mga opisyal sa AFP, Integrated National Police, at mga local na pamahalaan sa buong kapuluan sa panig nina Ramos at Enrile.

Bago magtanghali ay umuugong muli ang hiyawan at sigawan sa EDSA — pumutok kasi ang balitang lumayas na raw sa Malacañang ang buong pamilya ni Marcos. Ibinabalita na raw ng Radio Bandido. Ilang oras din ang kasiyahang ito na biglang naputol nang lumabas sa Channel 4 si Marcos, kasama ang kanyang mga heneral sa AFP, at nagsabing hinding-hindi siya aalis sa puwesto at nananawagan sa kabilang kampo na pag-usapan na lang nila ang problema.

Kasama ang ilang taga-media ay tumakbo kami sa istasyon ng Channel 4 sa Bohol Avenue sa Quezon City dahil sa impormasyong iri-retake ito ng mga rebeldeng sundalo. Dito ko inabot ang grupo ng mga batang miyembro ng Constabulary Highway Patrol Group (CHPG) na pinamumunuan ni Captain Jojie Cruz, na siyang nakita kong unang nakapasok sa compound ng Channel 4 kasabay ng nakangingilong putukan. Nagtakbuhan ang mga “loyalist” kaya madaling na-recover ng mga rebeldeng sundalo ang istasyong ginagamit ni Marcos sa propaganda war niya nang mga oras na iyon. Nawala sa ere sina Marcos, at nang bumalik ang programa ay sina Orly Punzalan na ang nakaharap sa camera at sinabi nilang pagkatapos ng halos 20 taon na tinake-over ng rehimeng Marcos ang istasyon bilang Channel 4 ay nagbabalik na ito bilang ABS-CBN.

Itinigil na rin ang broadcast ng Radyo Bandido na ginagawa sa istasyon ng DZRJ-AM sa Sta. Mesa, Maynila, at muling ibinalik sa Radio Veritas na sumasahimpapawid naman mula sa loob ng bagong-bawing istasyon ng ABS-CBN sa Bohol Avenue.

Nang humupa ang putukan, sa labas ng compound ay nakita kong pinagkakaguluhan ng mga photographer si Colonel Mariano Santiago habang nakayapos sa kanya ang isang nakaabitong paring Katoliko. Lumabas sa mga pahayagan ang naturang litrato na may kasamang istorya na si Colonel Santiago raw pala ang team leader ng grupong lumusob sa loob ng Channel 4 at nakabawi rito. Lumabas naman sa EXTRA EDITION ng diyaryo kong Manila Times, na naka play-up ng malaki sa front page nito, ang kuha kong litrato habang papalusob sa loob ng compound ng Channel 4 ang grupo ng CHPG na pinangungunahan ni Captain Cruz. 

Bandang hapon ng Lunes, nakatikim ng sampol mula sa mga rebeldeng piloto ng PAF ang mga “loyalist” ni Marcos. Binomba nila ang ilang “air asset” ng mga ito na nasa Villamor Air Base bilang babala na handa na silang lumaban at may puwersa na sila. At nang pumutok ang balita sa “air raid” na ito sa Villamor, isa-isa nang nagbabaliktaran ang mga Philippine Military Academy officers sa AFP at ‘yung iba ay personal pang nagsulputan sa Camp Crame. 

Natapos ang buong magdamag sa pakiramdaman. Papasok na ang ikaapat na araw na wala pa ring uwian, liguan, at palitan ng damit ang marami sa aming mga taga-media.

Day 4: Pebrero 25, 1986

Ito ang petsa ng huling araw ng EDSA People Power revolution. 

Ang bandang dapithapon sa araw na ito ng Martes ang climax ng apat na araw ng mapayapang rebolusyon — ang pag-alis ng pamilyang Marcos sa Malacañang.

Madaling araw pa lamang ng Martes ay nakabuntot na ako sa mga grupo ng rebeldeng sundalo na patungo sa Quezon City para sa isang napakahalagang misyon: ang mapatigil ang isang nakaplanong propaganda-broadcast ni Marcos sa natitira pang istasyon ng telebisyon na kontrolado niya, ang Channel 9 na ang transmitter ay di kalayuan sa may Bohol Avenue, malapit sa Quezon Avenue.

Nang makarating sa malapit sa transmitter, pumuwesto ako sa lugar na malayo sa maaaring pag-enkuwentruhan ng dalawang kampo, ngunit maaari namang maging parang nasa balcony ako sa isang sinehan kung sakali mang magkakaroon ng paglalaban. Batay kasi sa intel info, lalabas ulit sa TV ang pamilya Marcos para ipakita sa mga tao na siya pa rin ang pangulo ng bansa at “still in control of the situation,” gamit ang broadcast facility sa naturang transmitter.

Nang mga oras ding iyon, abala naman ang kampo ng pamilya Aquino at mga rebeldeng sundalo sa pag-aayos sa Club Filipino sa Greenhills na pagdarausan ng napipintong inauguration ni Tita Cory bilang bagong halal na pangulo ng Pilipinas. Batay ito sa napagkasunduan ng breakaway group nina Enrile at Ramos sa mga kaalyado ng pamilya Aquino.

Subalit sa umpisa pa lamang ng operasyon ng mga rebeldeng sundalo para makubkob ang transmitter ng Channel 9 ay nabigo agad ang mga ito dahil sinalubong sila ng mga bala ng isang “loyalist” sharpshooter na nagtali ng kanyang sarili sa tuktok ng transmitter, dala ang isang Garand rifle at balang nakapaikot sa kanyang katawan. Mula sa mataas ngunit bentaheng lugar, pinadadaplisan nito sa ulo at katawan ang bawat rebeldeng sundalong nagtatangkang lumapit sa transmitter. Ramdam ng mga umatake ang pagiging asintado ng sundalo dahil puro padaplis ang tumatama sa kanila, na pakiramdam nila’y nagbibigay lang daw ng warning na ‘wag na silang pakialaman at ayaw din silang saktan.

Dahil dito, nakapag-broadcast na ang pamilya Marcos sa Channel 9 ay di pa rin makalapit man lang ang mga rebelde sa transmitter. Kaya’t isang helicopter gunship ang niradyuhan nila na lumipad patungo sa lugar para rapiduhin na lang ang sharpshooter na bantay ng transmitter. Tadtad ng tama ng bala sa katawan ang sharpshooter na “loyalist” nang ibaba ang bangkay nito mula sa transmitter. Hindi mapigilan ng ilang rebeldeng sundalo ang humanga at sumaludo sa bangkay ng “loyalist” nang makaharap na nila ang labi nito.

Ilang saglit lang ay naputol na sa ere ang programa ng inauguration ni Marcos at biglang napalitan naman ng balita hinggil sa inauguration ni Tita Cory bilang ika-11 pangulo ng Republika ng Pilipinas. Ang panunumpa ni Tita Cory ay ginawa niya sa harapan ni Senior Associate Justice Claudio Teehankee sa gitna ng pagbubunyi ng mga tao na nasa Club Filipino at maging ng mga nanonood sa kanilang mga telebisyon. Dito ay agad na hinirang ni Pangulong Corazon C. Aquino si Enrile bilang kanyang defense secretary at si Ramos naman bilang kanyang AFP chief of staff.

Mula sa Quezon Avenue, nakiangkas ako sa isang grupo ng mga rebeldeng sundalo na tutulak patungong Malacañang dahil sa impormasyong nakaalis na raw sa Palasyo ang buong pamilya Marcos at ililipad na ng mga Amerikano patungong Hawaii.

Umaapaw ang buong Mendiola sa dami ng mga taong kumakanta ng “Bayan Ko” na pawang gustong makapasok sa lugar na halos 20 taon ding naging off-limits sa mga ordinaryong mamamayan. Halos inabot pa ng mahigit isang oras, simula nang makumpirmang wala na sa Palasyo ang buong pamilyang Marcos, bago tuluyang makapasok sa loob ng compound ng Malacañang ang alon ng mga taong nagbubunyi sa kanilang pagpapatalsik nang tuluyan sa diktadurang Marcos.

Habang palabas ako ng Palasyo ng Malacañang noong hatinggabi ng EDSA Revolution 1986, sinabi sa akin ng foreign journalist na naraanan ko: “We, the Americans, like to think we taught Filipinos democracy. Tonight, they are teaching the world.”

Patang-pata sa pagod at gutom marahil kaya’t umuwi ako diretso sa bahay sa Tondo, Maynila. Umaga na pala. Ang mga kapitbahay ay nakikinig na sa kanilang mga radyo habang nag-aalmusal, parang ordinaryong araw lang na dati na nilang ginagawa. Pero ako, alam kong hindi na ordinaryo ang Pilipinas simula sa mga oras na iyon!

At hindi dapat maging ordinaryo ang Pebrero 25. Pero ang nakalulungkot, may grupong gustong gawing souvenir na lamang ang EDSA People Power revolution. Sa kasalukuyang panahon, mas madaling baguhin ang kasaysayan gamit ang mga makabagong teknolohiya. At kapag nabura ang EDSA, hindi lang petsa ang mawawala, kundi ang aral na kaya nating tumindig kapag may umaabuso ng kapangyarihan.

Kaya ang tanong ay ito: Kung may nagtatangkang ulitin ang mga dahilan kung bakit nagkaroon ng EDSA, handa ba tayong tumindig ulit? Hindi ko sinasabing dapat ulitin ang rebolusyon. Ag sabi ko’y, huwag nating hayaang maulit ang dahilan! – Rappler.com