De drievoudige last van ondervoeding in de Filippijnen en een drievoudig winstbeleid

Te midden van beperkte toegang tot betaalbaar gezond voedsel, een stijgende prevalentie van ziekten en hoge eigen bijdragen aan zorgkosten, worden de Filipijnse mensen geconfronteerd met de drievoudige last van ondervoeding — een crisis die zich weerspiegelt in lege borden, verborgen honger en zware weegschalen.

In onze gemeenschappen bestaat hardnekkige ondervoeding — het meest zichtbaar bij uitgemergelde of groeivertraagde kinderen en energietekortkomende volwassenen — naast de toenemende prevalentie van obesitas en micronutriëntendeficiënties. Deze overlappende uitdagingen verdiepen niet alleen de dagelijkse strijd van Filipijnse gezinnen, maar onderstrepen ook de dringende behoefte aan uitgebreide voedingsoplossingen.

Groeivertraging treft 23,6% van de zuigelingen en jonge kinderen, 17,9% van de schoolgaande kinderen en 20,7% van de adolescenten. Vermagering treft 5,6% van de zuigelingen en jonge kinderen, 8,4% van de schoolgaande kinderen en 11,5% van de adolescenten. De daling van groeivertraging op de Filipijnen verloopt trager dan in de rest van Zuidoost-Azië. Op dit tempo lijkt het behalen van het duurzame ontwikkelingsdoel van nul ondervoeding tegen 2030 onwaarschijnlijk.

Aan de andere kant neemt de prevalentie van overgewicht en obesitas onder Filipijnen, met name onder de volwassen bevolking, in een alarmerend tempo toe. Het Nationaal Voedingsonderzoek van 2023 meldt dat 29,5% van de Filipijnse volwassen bevolking van 20 jaar en ouder overgewicht heeft, terwijl 10,3% lijdt aan obesitas. Dit betekent dat het geschatte aantal Filipijnse volwassenen — van wie de meesten zich in hun meest productieve leeftijd bevinden — met overvoeding op een verbazingwekkende 27,5 miljoen ligt.¹

Micronutriëntendeficiënties, met name onder kinderen en vrouwen, blijven een groot probleem voor de volksgezondheid. Hoewel micronutriëntendeficiënties kunnen leiden tot zichtbare en ernstige gezondheidsproblemen zoals een verhoogd risico op infectieziekten, kunnen ze zich ook subtieler manifesteren via symptomen zoals weinig energie, concentratieproblemen en achteruitgang in fysiek en mentaal functioneren. Na verloop van tijd kan dit bijdragen aan lagere onderwijsprestaties, verminderde arbeidsproductiviteit en verhoogde kwetsbaarheid voor andere ziekten.²

Verontrustend genoeg heeft één op de vijf zwangere Filipijnse vrouwen bloedarmoede, wat ook wordt weerspiegeld in de hoge prevalentie van bloedarmoede onder zuigelingen en jonge kinderen, waarbij één op de tien wordt getroffen. Naast bloedarmoede blijft de hoge prevalentie van vitamine A-tekort en jodiumtekort aanhouden, wat zwangere en zogende moeders en hun zuigelingen treft.

Deze problemen zijn geworteld in systemische kwesties zoals aanhoudende armoede, voedselonzekerheid, ontoereikende water- en sanitaire voorzieningen, onvoldoende moeder- en kindergezondheidsdiensten, agressieve marketing van ongezonde producten en hiaten in beleid dat sectoren zoals landbouw, onderwijs en sociale bescherming verhindert voeding effectief aan te pakken.

Ondervoeding stelt Filipijnen, met name kinderen, bloot aan een verhoogd risico op infecties en ziekten, waardoor niet alleen hun huidige gezondheid maar ook de collectieve toekomst van het land in gevaar komt. Het aanpakken van deze uitdaging vereist urgente interventies, waaronder aanzienlijke investeringen in voedingsprogramma's, aangezien veel gevolgen van ondervoeding langdurig en moeilijk ongedaan te maken zijn.

Helaas maakt de beperkte fiscale ruimte van de Filipijnen het moeilijk om volledig te investeren in voedingsprogramma's, ondanks hun cruciale rol bij het aanpakken van de verslechterende gezondheidsproblemen van het land. We hebben zelfs gezien dat de huidige regering, in een poging honger aan te pakken, toevlucht nam tot buitenlandse leningen om het Walang Gutom 2027 Voedselbonprogramma te financieren. Dit verlicht het probleem tijdelijk, maar uiteindelijk moeten we vertrouwen op duurzame binnenlandse financiering om ondervoeding aan te pakken, wat zowel een acuut als chronisch probleem is. Gezien de huidige beperkte fiscale middelen hebben we nieuw geld nodig om langetermijninterventies op het gebied van voeding te implementeren.

Tegen deze achtergrond is een voorstel om de belasting op gezoete dranken (SB) te verbeteren een drievoudig winstgevend beleid. Het zal de consumptie van schadelijke gezoete dranken verminderen — een risicofactor voor obesitas, tandcariës, diabetes en hartziekten; de economische last als gevolg van ziekten geassocieerd met gezoete dranken verlichten; en aanzienlijke inkomsten genereren, niet alleen voor de fiscale gezondheid van de economie, maar ook voor de financiering van gezondheid en voeding.

Momenteel hebben de "Tres Marias" van de Liberale Partij — Vertegenwoordiger Krisel Lagman van het 1^e District van Albay, Vertegenwoordiger Kaka Bag-ao van het Enige District van de Dinagat-eilanden, en Leila De Lima van de Mamamayang Liberal (ML) Partijlijst — en Bataan 1^e District Afgevaardigde Antonino Roman III wetsvoorstellen voor belasting op gezoete dranken (SB) ingediend in het 20^e Congres, namelijk Wetsvoorstel 5003 en Wetsvoorstel 5969. Laten we hen en hun andere mede-auteurs steunen.

De SB-belasting op de Filipijnen werd in 2018 ingevoerd als onderdeel van de Wet op Belastinghervorming voor Versnelling en Inclusie (TRAIN), waarbij een accijns werd opgelegd op dranken met toegevoegde suiker en bepaalde kunstmatige zoetstoffen om de consumptie van suikerhoudende dranken te ontmoedigen en de volksgezondheid te bevorderen. De effectiviteit ervan wordt echter beperkt door verschillende beleidstekortkomingen, zoals de eenmalige verhoging die sindsdien door inflatie is uitgehold, vrijstellingen voor sommige producten met veel suiker, een gebrek aan regelmatige aanpassingen van belastingtarieven en onvoldoende mechanismen om ervoor te zorgen dat belastinginkomsten worden gericht op voedings- en gezondheidsprogramma's, waardoor de potentiële impact op ondervoeding en niet-overdraagbare ziekten uiteindelijk wordt verminderd.

De voornoemde wetsvoorstellen beogen de accijnzen op gezoete dranken te verhogen, de dekking uit te breiden naar meer suikerhoudende en kunstmatig gezoete dranken, en belastingtarieven regelmatig aan te passen voor inflatie.

De wetsvoorstellen pakken de drievoudige last van ondervoeding aan.

Op dezelfde manier pakken de wetsvoorstellen ondervoeding en verborgen honger onder de armen aan via een oormerkinggsbepaling. De wetsvoorstellen reserveren de inkomsten voor voedingsspecifieke en voedingsgevoelige programma's, en voor de Wet op Universele Gezondheidszorg.

Voedingsspecifieke interventies omvatten het waarborgen van adequate voeding voor zwangere en zogende moeders, het ondersteunen van exclusieve borstvoeding gedurende de eerste zes maanden, het voortzetten van borstvoeding naast passend en voedzaam voedsel tot twee jaar, voedselverrijking, micronutriëntensuppletie, voedingssuppletie, behandeling van ernstige ondervoeding, aanvullende voeding en schoolvoedingsprogramma's. Voedingsgevoelige programma's omvatten verbeterd water, sanitatie en hygiëne (WASH) en voorwaardelijke geldoverdrachten aan kwetsbare bevolkingsgroepen.

Effectieve actie tegen ondervoeding vereist een geïntegreerde strategie die overvoeding, ondervoeding en micronutriëntentekorten tegelijkertijd aanpakt. We moeten overgewicht en ondervoeding zien als onderling verbonden uitdagingen die Filipijnen uit alle lagen van de bevolking treffen.

¹Schatting van Action for Economic Reform op basis van prevalentiegegevens uit het Nationaal Voedingsonderzoek 2023 van het Departement van Wetenschap en Technologie – Voedings- en Voedingsonderzoeksinstituut en de op de volkstelling gebaseerde nationale bevolkingsprognoses van 2020 van de Filipijnse Statistiekautoriteit.

²Wereldgezondheidsorganisatie: WHO. (20 dec. 2019). Micronutriënten. https://www.who.int/health-topics/micronutrients#tab=tab_1

Ma. Dhelyn Dela Cruz en Rosheic Sims zijn onderzoekers voor het fiscale en gezondheidsbeleidsteam van Action for Economic Reforms.