Trump geeft Iran 10 dagen voor deal terwijl VS enorme troepenmacht opbouwt

De Verenigde Staten sturen in hoog tempo extra militaire middelen naar het Midden-Oosten. President Donald Trump zet de druk verder op door Iran nog maximaal tien tot vijftien dagen te geven om een nucleaire deal te sluiten.

Komt die overeenkomst er niet, dan wordt het volgens hem “ongelukkig” voor Teheran. De omvang van de troepenopbouw is de grootste in jaren. Dat zorgt wereldwijd voor onrust op de financiële markten.

Trump deed zijn uitspraken aan boord van Air Force One, waar hij sprak met meereizende journalisten. Tien tot vijftien dagen is volgens hem “ongeveer het maximum” dat hij de onderhandelingen nog wil geven. “We gaan óf een deal krijgen, óf het wordt uiterst ongelukkig voor hen,” zei hij.

Grootste militaire opbouw sinds 2003

De Verenigde Staten sturen twee van hun krachtigste vliegdekschepen naar de regio: de USS Abraham Lincoln en de USS Gerald R. Ford. Rondom deze schepen varen geleide-raketvernietigers die onder meer Tomahawk-raketten kunnen afvuren. Aan boord bevinden zich gevechtsvliegtuigen en ondersteunende toestellen, waardoor de VS in korte tijd grootschalige luchtaanvallen zouden kunnen uitvoeren.

Ook in de lucht is de activiteit duidelijk zichtbaar. Gegevens van FlightRadar24 laten een sterke toename zien van Amerikaanse militaire vluchten richting bases in Qatar, Jordanië, Kreta en Spanje. Het gaat om transportvliegtuigen die materieel en personeel verplaatsen, tanktoestellen voor bijtanken in de lucht, maar ook surveillancedrones en radarvliegtuigen die potentiële gevechtszones in kaart brengen.

Volgens betrokkenen is de omvang van deze opbouw ongekend sinds 2003, toen Washington troepen samenbracht voorafgaand aan de invasie van Irak. Vooralsnog zijn er geen signalen dat de VS van plan zijn om grondtroepen in te zetten.

Langdurige actie of snelle ingreep

Met de huidige troepenopbouw geeft Trump zichzelf de ruimte om een militaire operatie te beginnen die meerdere dagen kan aanhouden, mogelijk samen met Israël.

Tegelijkertijd wordt in Amerikaanse media gemeld dat hij ook nadenkt over een gerichte, beperkte aanval. Zo’n actie zou vooral bedoeld zijn om de druk op Iran verder op te voeren en het land alsnog aan de onderhandelingstafel te krijgen.

Volgens Trump moet in de komende ongeveer tien dagen duidelijk worden of er een akkoord komt. Hij sprak van een beslissende fase waarin zal blijken of diplomatie nog kans van slagen heeft.

Amerikaanse functionarissen zeggen dat alle ingezette troepen naar verwachting medio maart volledig in positie zijn. In Washington is ondertussen overleg gevoerd in de Situation Room, waar de president en zijn adviseurs mogelijke vervolgstappen bespreken.

Markten houden adem in

De spanningen tussen de VS en Iran zorgen merkbaar voor onrust op de financiële markten. De olieprijs loopt verder op uit angst voor problemen in de regio. Brent, de belangrijkste internationale olieprijs, steeg boven de 72 dollar per vat. Ook de aandelenmarkten kijken gespannen toe.

Een grootschalige aanval op Iran zou de Verenigde Staten opnieuw kunnen betrekken bij een langdurig conflict in het Midden-Oosten. Dat scenario roept vragen op over de stabiliteit in de regio en de mogelijke gevolgen voor de wereldeconomie.

De komende dagen moeten uitwijzen of diplomatie alsnog de overhand krijgt of dat de militaire opbouw uitmondt in actie.