Vergis je niet: het anti-politieke dynastie-wetsvoorstel dat in het Congres de overhand heeft, mist de juridische kracht om de wildgroei van politieke families daadwerkelijk tegen te gaan.

De felste critici van het voorstel binnen de eerbiedwaardige kamer hebben tijdens de twee dagen durende plenaire debatten al gewezen op de zeer losse beperkingen van het wetsvoorstel, waardoor veel familieleden tegelijkertijd een ambt kunnen bekleden en elkaar kunnen opvolgen nadat ze hun drie termijnen hebben volgemaakt.

Zelfs maatschappelijke organisaties buiten het Congres hebben alarm geslagen over het wetsvoorstel waarvan zij geloven dat het machtige dynastieën zou institutionaliseren.

Maar het leiderschap van het Huis is vastbesloten dit voorstel te omarmen, een verwaterde versie van het al zwakke oorspronkelijke wetsvoorstel dat afkomstig was van de bureaus van Huis-voorzitter Bojie Dy en Meerderheidsleider Sandro Marcos.

In de lagere kamer is de belangrijkste persoon die de taak heeft om urenlang te staan en te debatteren met critici van de maatregel, voorzitter van de stemrechtencommissie van het Huis Zia Alonto Adiong, een afstammeling van een dynastie uit Lanao del Sur in Mindanao.

Hoe rechtvaardigt hij de maatregel?

De impact van het wetsvoorstel zal naar verluidt door duizenden politieke families worden gevoeld

Adiong zei dat het anti-dynastie-wetsvoorstel van de meerderheid in het Huis duizenden dynastieke functionarissen zou kunnen vervangen.

Zijn schattingen kwamen van de interne beleids- en budgetonderzoeksafdeling van het Huis, die ontdekte dat 9.852 van de 17.983 lokale gekozen posten, goed voor 54% van het totaal, worden bekleed door dynastieleden.

Het Huis moet het volledige onderzoek nog vrijgeven, dus het is onduidelijk of de getelde dynastieleden degenen zijn die direct zullen worden getroffen door de definitie van het wetsvoorstel van een politieke dynastierelatie.

Volgens het wetsvoorstel bestaat er een politieke dynastie wanneer een zittend ambtenaar verwant is aan een andere persoon binnen de tweede graad van bloedverwantschap of aanverwantschap — dat wil zeggen, een echtgenoot, ouder, kind, broer of zus, grootouder, kleinkind, of een equivalent familielid door huwelijk.

Ervan uitgaande dat het onderzoek betrekking heeft op deze relaties in hun berekening, kunnen politieke families gemakkelijk een omweg vinden door familieleden binnen de derde en vierde graad van bloedverwantschap of aanverwantschap op te stellen.

Dat is gebruikelijk in de Filipijnse politiek. Gezien hoe hecht Filipijnse families zijn, kunnen ze gewoon hun tantes en ooms, nichten en neven, overgrootouders, achterkleinkinderen, neven en nichten, achternichten en achterneven, oudtantes en oudooms, overovergrootouders en overachterkleinkinderen opstellen.

Dergelijke relaties vallen niet onder de beperkingen in het anti-dynastie-wetsvoorstel van het Huis.

Video afspelen

Er is naar verluidt steun voor een tweede-graadslimiet op bloedverwantschap en aanverwantschap

Het oorspronkelijke wetsvoorstel van voorzitter Dy en congreslid Marcos omvatte familieleden tot de vierde graad van bloedverwantschap en aanverwantschap in het voorgestelde dynastieverbod. Nadat het wetsvoorstel de commissie had doorlopen, werd de beperking versoepeld.

In de plenaire vergadering bracht Adiong talrijke argumenten naar voren om de tweede-graadslimiet te rechtvaardigen.

Hij zei dat de Kiescommissie (Comelec) eigenlijk had verzocht dat de regelgeving zou worden beperkt tot de tweede graad, aangezien een vierde-graadsverbod een "logistieke nachtmerrie" zou zijn in termen van het valideren van politieke dynastierelaties.

"Het zou te belastend zijn voor de Comelec om daadwerkelijk enige beoordeling te doen als het gaat om relaties binnen de vierde graad van bloedverwantschap en aanverwantschap. In veel gevallen zijn er neven en nichten van de eerste graad die gescheiden van elkaar wonen. De een woont in Metro Manila, de ander woont in Cotabato City," zei Adiong.

Adiong zei ook dat de opstellers van de Grondwet van 1987 geen consensus bereikten over de specifieke graad van verwantschap, waarbij advocaat Jose Nolledo en de uiteindelijke rechter van het Hooggerechtshof Adolfo Azcuna een verbod op familieleden binnen de tweede graad voorstelden. Voormalig Comelec-voorzitter Christian Monsod, een ander lid van de Grondwetgevende Commissie van 1986, drong aan op een vierde-graadsverbod.

"Ze hebben deze kwestie niet opgelost. Daarom hebben ze dit doorgegeven aan het Congres, omdat ze niet eens een meerderheid van de stemmen konden krijgen om te kunnen beslissen welke graad," zei Adiong, verwijzend naar de grondwettelijke bepaling die dynastieën verbiedt maar het aan het Congres overlaat om te definiëren wat een dynastie betekent.

Het 'wil van het volk'-argument wordt gebruikt

Om eerlijk te zijn, hebben sommige langdurige voorstanders van het anti-dynastie-wetsvoorstel hun deuren niet gesloten voor het versoepelen van het verbod. In de Senaat stelt het wetsvoorstel dat de commissie van senator Risa Hontiveros, een fervent lobbyist voor de maatregel, heeft aangenomen, alleen voor om familieleden binnen de tweede graad te verbieden.

Het probleem is hoe creatief de wetgevers van het Huis zijn geweest in het opstellen van de maatregel om overlappende kiesgebieden op verschillende overheidsniveaus mogelijk te maken.

In meer traditionele versies van het voorstel mag slechts één familielid ofwel een nationale post ofwel een lokale post bekleden. Sommige versies kunnen elk één familielid toestaan. In de versie van het Huis is één familielid toegestaan op nationaal niveau, één in elke provinciale regering, één in elke stads- of gemeentelijke regering, en zoveel mogelijk congresleden.

Zoals verschillende oppositiewetgevers die tegen Adiong debatteerden opmerkten, kunnen hypothetisch gezien nog steeds tientallen leden van dezelfde familie tegelijkertijd een ambt bekleden.

Video afspelen

Adiong betoogde dat het wetsvoorstel de balans moet vinden tussen de noodzaak om dynastieën te verbieden en het respecteren van grondwettelijke waarborgen.

Zijn punt: burgers moeten kunnen stemmen op wie ze willen, en politici moeten de mogelijkheid hebben om op gestemd te worden.

"Elke beperking moet redelijk zijn en mag niet ongrondwettelijk en niet discriminerend zijn," zei Adiong. "Als we een bepaald familielid niet toestaan simpelweg omdat ze dezelfde familie delen... dat komt neer op ongepaste diskwalificatie, zelfs als ze niets verkeerd hebben gedaan."

Bijna aangenomen in het Huis

Adiong zei in een ambush-interview dat de meerderheid de cijfers heeft om het huidige anti-dynastie-wetsvoorstel aan te nemen. Het stond gepland voor goedkeuring in tweede lezing op 18 maart, maar de lange lijst van ondervragenden en de beperkte tijd vertraagden blijkbaar de stemming tot het Huis terugkeert van zijn twee maanden durende reces in mei.

Deze versie van het voorstel zal het echter moeilijk krijgen in de Senaat, het thuis van vier paren broers en zussen die waarschijnlijk niet zullen toegeven aan een maatregel die hun politieke kapitaal zal verkleinen.

Voorzitter Dy is niettemin trots op dit wetsvoorstel en noemde het als een van de vermeende prestaties van het Huis onder zijn leiding tijdens zijn slottoespraak voor het reces. Dy is van Partido Federal, de partij van president Ferdinand Marcos Jr., die een anti-dynastie-wetgeving heeft opgenomen in zijn lijst van prioriteiten.

Het is belangrijk op te merken dat de vader-en-zoon Marcoses, Dy en Adiong dynastieleden zijn die nauwelijks zullen worden getroffen door het voorstel dat ze willen aannemen.

De houding van de president kwam echter op een moment dat zijn goedkeuringscijfers daalden en volgde op het corruptieschandaal rond openbare werken, een schandaal dat hij aan het licht bracht maar dat later als een boemerang terugkwam, wat leidde tot een impeachment-klacht die hij gemakkelijk overleefde – dankzij zijn bondgenoten in het Congres.

Oppositiewetgevers hebben hun spreektijd in de plenaire vergadering al maximaal benut om hun frustratie te uiten — volksvertegenwoordiger Sarah Elago beweert dat het het bestaan van dynastieën legaliseert; volksvertegenwoordiger Chel Diokno zegt dat het die families toestaat hun greep op de macht uit te breiden; en volksvertegenwoordiger Edgar Erice noemt het ronduit een schijnvertoning.

Het Huis heeft de afgelopen 39 jaar geprobeerd maar er niet in geslaagd om een dergelijke maatregel aan te nemen; de dichtstbijzijnde poging vóór dit jaar was in 2014, toen een soortgelijk wetsvoorstel naar de plenaire vergadering werd gebracht onder leiding van Sonny Belmonte. Waarom mislukte die poging? Er waren veel onderhandelingen geweest om het wetsvoorstel te verwateren, en Belmonte zei later dat hij niet wilde dat het Huis een "showstuk" zou aannemen — een tandeloze wetgeving die "niets zegt."

Het perspectief van het huidige Huis staat daar lijnrecht tegenover. Ondanks kritiek zei Adiong dat het wetsvoorstel een "weloverwogen stap" is in de richting van het vervullen van een grondwettelijk mandaat.

Is dat echt zo? – Rappler.com