Trong kỷ nguyên quản trị hiện đại năm 2026, vai trò của người lãnh đạo đã dịch chuyển từ kiểm soát sang hỗ trợ và khai phá. Thực trạng “lãnh đạo làm thay” đang khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng trì trệ khi nhân viên mất đi khả năng tự chủ. Để giải quyết triệt để vấn đề này, hoạt động coaching nhân viên sử dụng mô hình Grow trở thành chìa khóa vàng giúp giải phóng năng lực cốt lõi của đội ngũ. Trong đó, mô hình GROW nổi lên như một công cụ học thuật kinh điển nhưng đầy tính thực tế, cho phép nhà quản lý dẫn dắt nhân sự tự tìm ra giải pháp cho chính vấn đề của họ.
Mô hình GROW, được phát triển bởi Sir John Whitmore, không chỉ là một quy trình đặt câu hỏi mà là một triết lý về sự phát triển con người. Khi thực hiện coaching nhân viên, việc nắm vững 4 trụ cột này giúp nhà quản lý tạo ra một lộ trình tư duy logic, đi từ mong muốn đến hành động thực tế. Mỗi chữ cái trong GROW đại diện cho một giai đoạn quan trọng mà nếu thiếu đi bất kỳ phần nào, hiệu quả của buổi khai vấn sẽ bị giảm sút nghiêm trọng.
Giai đoạn đầu tiên của quá trình coaching nhân viên là giúp họ xác định rõ ràng những gì họ muốn đạt được. Sai lầm của nhiều nhà quản lý là áp đặt mục tiêu thay vì để nhân viên tự định hình. Một mục tiêu đúng nghĩa phải tuân thủ tiêu chuẩn SMART: Cụ thể, Đo lường được, Khả thi, Liên quan và có Thời hạn. Khi nhân viên tự gọi tên được mục tiêu của mình, họ sẽ có mức độ cam kết cao hơn hẳn. Nhà quản lý cần khéo léo sử dụng các câu hỏi mở để làm rõ kỳ vọng, giúp nhân viên hình dung về một tương lai thành công.
Đây là bước “soi gương” để nhìn nhận tình hình hiện tại. Trong hoạt động coaching nhân viên, bước này cực kỳ quan trọng để tránh việc đưa ra các giải pháp viển vông. Người khai vấn giúp nhân viên tự đánh giá các nguồn lực đang có, những rào cản đang gặp phải và những gì đã thực hiện nhưng chưa hiệu quả. Việc đối diện với thực tại đòi hỏi sự trung thực và can đảm, đồng thời giúp giảm bớt sự lo âu khi mọi thứ được đưa ra ánh sáng một cách khách quan.
Tại bước này, nhà quản lý không được phép đưa ra giải pháp. Mục đích của coaching nhân viên là để họ tự suy nghĩ. Hãy khuyến khích nhân viên liệt kê càng nhiều phương án càng tốt, kể cả những ý tưởng có vẻ điên rồ. Việc mở rộng biên giới tư duy giúp nhân viên thấy rằng luôn có nhiều con đường để đạt tới đích. Sau khi liệt kê, nhà quản lý cùng nhân viên phân tích ưu và nhược điểm của từng lựa chọn để tìm ra giải pháp tối ưu nhất.
Giai đoạn cuối cùng biến những ý tưởng thành kế hoạch hành động cụ thể. Nếu không có bước này, buổi coaching nhân viên chỉ dừng lại ở mức “trò chuyện phiếm”. Nhân viên cần xác định bước đầu tiên họ sẽ làm là gì, khi nào bắt đầu và họ cần sự hỗ trợ nào từ cấp trên. Đặc biệt, việc đo lường mức độ cam kết trên thang điểm từ 1 đến 10 là kỹ thuật then chốt để đảm bảo hành động thực sự diễn ra sau khi rời phòng họp.
Tại sao giữa hàng loạt phương pháp quản trị, việc coaching nhân viên theo mô hình GROW vẫn giữ vững vị thế “tiêu chuẩn vàng”? Câu trả lời nằm ở sự thay đổi sâu sắc về mặt tâm lý và hành vi của người được khai vấn.
Thứ nhất, nó tạo ra sự chuyển dịch trách nhiệm (Shift of Responsibility). Trong mô hình quản lý truyền thống, khi nhân viên gặp khó khăn, họ hỏi sếp và sếp đưa ra câu trả lời. Vô hình trung, trách nhiệm về kết quả thuộc về sếp. Tuy nhiên, khi thực hiện coaching nhân viên, giải pháp là của chính họ. Do vậy, họ không còn đường lùi và buộc phải nỗ lực hết mình để chứng minh lựa chọn của mình là đúng. Sự chủ động này là tài sản quý giá nhất của bất kỳ doanh nghiệp nào.
Thứ hai, GROW giúp phát triển tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề độc lập. Thay vì dạy họ “cái gì”, chúng ta dạy họ “cách tư duy”. Qua thời gian, nhân viên sẽ tự áp dụng mô hình này trong đầu trước khi tìm đến quản lý. Điều này giúp lãnh đạo tiết kiệm được lượng lớn thời gian để tập trung vào các chiến lược quan trọng hơn thay vì đi xử lý những rắc rối vụn vặt hằng ngày.
Thứ ba, hoạt động coaching nhân viên xây dựng một môi trường làm việc dựa trên lòng tin và sự tôn trọng. Khi một người quản lý dành thời gian để lắng nghe và đặt câu hỏi thay vì ra lệnh, nhân viên cảm thấy giá trị cá nhân được ghi nhận. Sự an toàn tâm lý này thúc đẩy sự sáng tạo và lòng trung thành
Để biến lý thuyết thành kết quả thực tế, nhà quản lý cần tuân thủ một quy trình coaching nhân viên chuyên nghiệp. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng về cả tâm thế lẫn kỹ năng sẽ quyết định 80% sự thành công của buổi trao đổi.
Một buổi coaching nhân viên hiệu quả không nên diễn ra trong bầu không khí căng thẳng của một cuộc thẩm vấn. Hãy chọn một không gian yên tĩnh, thoải mái. Nhà quản lý cần làm rõ mục đích: “Tôi ở đây để hỗ trợ bạn tìm ra giải pháp tốt nhất cho dự án này”. Sự minh bạch về mục đích giúp nhân viên hạ thấp hàng phòng thủ và cởi mở hơn trong việc chia sẻ những khó khăn thật sự.
Kỹ năng đặt câu hỏi là trái tim của hoạt động coaching nhân viên. Hãy tránh các câu hỏi “Tại sao” vì dễ gây cảm giác đổ lỗi. Thay vào đó, hãy dùng “Cái gì”, “Như thế nào”.
Trong quá trình coaching nhân viên, lắng nghe quan trọng hơn nói. Nhà quản lý cần lắng nghe không chỉ bằng tai mà bằng cả trái tim và sự quan sát ngôn ngữ cơ thể. Đôi khi, những gì nhân viên “không nói” mới là vấn đề cốt lõi. Hãy sử dụng kỹ thuật diễn giải (Paraphrasing) để xác nhận lại thông tin: “Có phải ý bạn là…”. Điều này chứng tỏ bạn đang thực sự quan tâm và tôn trọng góc nhìn của họ.
Đừng để buổi coaching nhân viên kết thúc một cách lơ lửng. Hãy tóm tắt lại các điểm chính và kế hoạch hành động đã thống nhất. Một yếu tố thường bị bỏ qua là việc theo dõi sau đó. Nhà quản lý cần thiết lập một buổi họp nhanh (Check-in) để xem nhân viên đã thực hiện đến đâu và có cần điều chỉnh gì không. Sự theo sát này thể hiện tính kỷ luật và giúp nhân viên duy trì động lực hành động.
Dù mô hình GROW trông có vẻ đơn giản, nhưng để thực hiện coaching nhân viên thành công, nhà quản lý thường phải đối mặt với những cái bẫy tư duy kinh điển. Nhận diện và tránh được những sai lầm này sẽ giúp nâng tầm năng lực lãnh đạo của bạn.
Sai lầm đầu tiên và lớn nhất chính là “Vội vàng đưa ra giải pháp”. Bản năng của một nhà quản lý giỏi là xử lý vấn đề nhanh. Khi thấy nhân viên lúng túng ở bước Options, lãnh đạo thường buột miệng: “Theo tôi thì bạn nên làm thế này…”. Lúc này, buổi coaching nhân viên lập tức biến thành một buổi chỉ đạo. Hãy kiên nhẫn. Sự im lặng trong khai vấn đôi khi rất giá trị, nó buộc bộ não của nhân viên phải làm việc cực độ để tìm ra lối thoát.
Sai lầm thứ hai là “Câu hỏi dẫn dụ” (Leading Questions). Đây là những câu hỏi mang tính áp đặt dưới hình thức nghi vấn, ví dụ: “Bạn có nghĩ rằng việc giảm giá sẽ tốt hơn không?”. Đây thực chất là một mệnh lệnh trá hình. Trong coaching nhân viên, hãy sử dụng những câu hỏi thực sự mở để nhân viên tự do khám phá mọi khả năng, thay vì cố gắng đưa họ vào cái bẫy suy nghĩ của chính bạn.
Sai lầm thứ ba là “Bỏ qua bước Reality”. Nhiều người quản lý muốn nhảy ngay từ mục tiêu sang giải pháp. Tuy nhiên, nếu không phân tích kỹ thực trạng, các lựa chọn đưa ra sẽ thiếu tính khả thi hoặc không giải quyết đúng gốc rễ vấn đề.
Hành trình trở thành một nhà quản lý giỏi không thể thiếu kỹ năng coaching nhân viên. Mô hình GROW cung cấp một la bàn tin cậy để dẫn dắt đội ngũ vượt qua sự thụ động và vươn tới những tiêu chuẩn hiệu suất mới. Bằng cách kiên trì áp dụng 4 bước: Mục tiêu, Thực tại, Lựa chọn và Ý chí, bạn không chỉ giải quyết được các bài toán công việc mà còn xây dựng được mối quan hệ gắn kết sâu sắc với nhân sự. Hãy nhớ rằng, mục tiêu cuối cùng của coaching nhân viên không phải là sửa chữa một người đang làm sai, mà là giúp một người đang làm tốt trở nên xuất sắc hơn.
The post Coaching nhân viên theo mô hình GROW áp dụng thực tế appeared first on Công ty Tư vấn Quản lý OCD.


