Ba yếu tố cần theo dõi có thể chi phối giá Bitcoin và crypto trong năm 2026

Bitcoin cuối cùng đã vượt qua vùng đáy của năm ngoái quanh mốc 80.000 USD và bật tăng mạnh trong những tuần đầu năm 2026, hiện giao dịch quanh 93.300 USD sau khi có thời điểm chạm 97.000 USD.

Mức tăng gần 7% tính từ đầu năm không chỉ kéo Bitcoin đi lên mà còn lan tỏa sang nhiều crypto khác, đưa tài sản số lớn nhất thị trường tiến sát vùng giá từng nhiều lần chặn đứng các nhịp phục hồi kể từ tháng 11.

Theo các nhà phân tích từ NYDIG Research và nhà tạo lập thị trường Wintermute, đà tăng hiện tại chủ yếu được thúc đẩy bởi rủi ro địa chính trị và một sự thay đổi mang tính cấu trúc trong cách dòng vốn vận hành trong thị trường crypto. Yếu tố thứ hai này cũng nằm trong nhóm ba chất xúc tác lớn có thể đẩy giá vượt lên trên các mức hiện tại.

Trước khi đi sâu vào các chất xúc tác đó, cần nhìn lại vì sao crypto lại khởi sắc trong năm nay sau một giai đoạn 2025 khá trầm lắng.

Theo Greg Cipolaro, Giám đốc nghiên cứu của NYDIG, động lực ngắn hạn quan trọng nhất đến từ sự bất ổn chính trị tại Mỹ. Ông chỉ ra căng thẳng kéo dài giữa Tổng thống Donald Trump và Cục Dự trữ Liên bang (Fed), đặc biệt là các chỉ trích nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell sau khi ông từ chối cắt giảm lãi suất theo yêu cầu của Nhà Trắng.

Cipolaro so sánh tình hình hiện tại với các giai đoạn trong quá khứ khi chính trị can thiệp vào chính sách tiền tệ Mỹ, tiêu biểu là áp lực của Tổng thống Richard Nixon lên Fed trước cuộc bầu cử năm 1972. “Lịch sử cho thấy sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ gần như luôn dẫn đến hệ quả tiêu cực – lạm phát cao hơn, uy tín của ngân hàng trung ương bị tổn hại và đồng tiền suy yếu”, ông nhận định.

Trong bối cảnh đó, Bitcoin – một tài sản phi chủ quyền với nguồn cung cố định – có thể đang hưởng lợi từ lo ngại của nhà đầu tư về những rủi ro tương tự đang hình thành.

Bên cạnh yếu tố chính trị, môi trường vĩ mô toàn cầu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ giá. Cung tiền toàn cầu đã lên mức cao kỷ lục. Trong khi các kim loại quý như vàng, bạc, bạch kim và palladium tăng vọt, Bitcoin – thường được ví như “vàng số” – lại tỏ ra tụt lại phía sau.

“Mặc dù phân tích của chúng tôi cho thấy vàng và bitcoin phản ứng với các động lực vĩ mô khác nhau, với mức tương quan gần như bằng không, cả hai đều phản ánh một thực tế chung: trên quy mô toàn cầu, các tài sản lưu trữ giá trị thực sự phi chủ quyền là cực kỳ hiếm”, Cipolaro viết, cho rằng BTC hiện có thể đang trong giai đoạn bắt kịp.

Thị trường cũng được hưởng lợi từ việc các “lực cản” dần biến mất. Hoạt động bán tài sản để tối ưu thuế (tax-loss selling) đã kết thúc khi bước sang năm mới. Ngoài ra, một áp lực khác cũng chấm dứt sau đợt thanh lý ngày 10/10. Theo BitMEX Research, các sàn giao dịch khi đó buộc phải bán ra các vị thế long chưa được phòng hộ sau khi cơ chế tự giảm đòn bẩy thanh lý hàng loạt nhà giao dịch, khiến giá duy trì ở mức thấp trong một thời gian.

Song song với đó là tranh luận ngày càng gay gắt về việc chu kỳ halving bốn năm của Bitcoin liệu còn hiệu lực hay không. Halving – sự kiện phần thưởng khối bị cắt giảm một nửa sau mỗi 210.000 block, tương đương khoảng bốn năm – từ lâu được cho là nền tảng cho các chu kỳ tăng giảm mạnh của Bitcoin.

Theo quan sát truyền thống, Bitcoin thường tăng mạnh sau mỗi lần halving, kéo theo toàn bộ thị trường crypto, tạo ra làn sóng đầu cơ rồi kết thúc bằng một thị trường gấu trước khi bước vào chu kỳ tiếp theo. Tuy nhiên, Wintermute cho rằng mô hình này có thể đã chấm dứt.

“Chu kỳ bốn năm đã chết”, Wintermute viết trong một ghi chú gần đây trên X. “Năm 2025 không mang lại đợt tăng giá như kỳ vọng, nhưng có thể sau này chúng ta sẽ nhìn lại và coi đó là điểm khởi đầu cho quá trình chuyển mình của crypto – từ một thị trường thuần đầu cơ sang một lớp tài sản trưởng thành hơn”.

Trước đây, dòng tài sản gốc trong hệ sinh thái crypto thường luân chuyển theo vòng: lợi nhuận từ Bitcoin chảy sang ether, rồi sang các altcoin vốn hóa lớn và cuối cùng là các token mang tính đầu cơ cao, hiện tượng thường được gọi là “altseason”. Tuy nhiên, theo dữ liệu giao dịch OTC của Wintermute, cơ chế lan tỏa này đang bị phá vỡ.

Nguyên nhân chính là sự thay đổi mang tính cấu trúc: sự trỗi dậy của các sản phẩm đầu tư dành cho tổ chức như ETF và các quỹ tín thác tài sản số (DAT). “ETF và DAT đã phát triển thành những ‘khu vườn khép kín’. Chúng tạo ra nhu cầu bền vững cho các tài sản vốn hóa lớn, nhưng không tự động luân chuyển dòng vốn sang phần còn lại của thị trường”, Wintermute nhận định.

Trong năm 2025, các đợt tăng của altcoin chỉ kéo dài trung bình khoảng 20 ngày, giảm mạnh so với hơn 60 ngày của năm 2024. Phần lớn dòng vốn mới tập trung vào một số ít tài sản lớn, trong khi đa số thị trường gặp khó trong việc duy trì động lực.

Sự chú ý của nhà đầu tư cá nhân cũng rời xa crypto. “Khi sự quan tâm của nhà đầu tư nhỏ lẻ chuyển sang cổ phiếu, năm 2025 trở thành giai đoạn tập trung cực đoan”, Wintermute cho biết, đề cập đến các chủ đề nóng trên thị trường chứng khoán như AI, đất hiếm và điện toán lượng tử.

Triển vọng phía trước

Theo Wintermute, sự tái cấu trúc dòng vốn này chính là động lực quan trọng nhất trong số ba chất xúc tác có thể tiếp tục đẩy giá lên trong năm nay. Nhà tạo lập thị trường này cho rằng các phương tiện đầu tư dành cho tổ chức, như ETF hay các công ty nắm giữ tài sản số trong kho bạc, cần mở rộng sang nhiều tài sản hơn ngoài Bitcoin và ether để tạo ra các biến động giá lớn hơn.

Những tín hiệu ban đầu đã xuất hiện, với các ETF spot gắn với SOL và XRP đã được giao dịch, trong khi hồ sơ xin phê duyệt ETF cho nhiều altcoin khác đang được xem xét.

Chất xúc tác thứ hai là sự quay trở lại của “hiệu ứng giàu lên”, khi một đợt tăng mạnh của BTC hoặc ETH có thể tạo thêm vốn cho nhà đầu tư, từ đó lan tỏa sang thị trường altcoin rộng lớn hơn.

Yếu tố cuối cùng là khả năng nhà đầu tư cá nhân quay lại crypto sau khi rút bớt vốn khỏi thị trường cổ phiếu, mang theo dòng stablecoin mới và khẩu vị rủi ro cao hơn.

“Lượng vốn cuối cùng quay trở lại tài sản số sẽ lớn đến đâu vẫn còn là dấu hỏi”, Wintermute kết luận. “Kết quả sẽ phụ thuộc vào việc liệu một trong các chất xúc tác này có thực sự mở rộng thanh khoản ra ngoài một nhóm nhỏ tài sản vốn hóa lớn hay không, hay tình trạng tập trung vẫn tiếp diễn”.