Tư vấn tái cấu trúc doanh nghiệp

Last updated on 5 February, 2026

Trong bối cảnh thị trường đầy biến động, tái cấu trúc doanh nghiệp không chỉ là giải pháp “cứu cánh” lúc khó khăn mà còn là chiến lược trọng yếu để các tổ chức nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về dịch vụ tư vấn tái cấu trúc, từ khái niệm, xu hướng thực tế đến các bước thực hiện chuyên nghiệp.

Tái cấu trúc doanh nghiệp là gì?

Về cơ bản, thuật ngữ tái cấu trúc doanh nghiệp thường được dùng để chỉ các hoạt động thanh lý tài sản, tiêu biểu là thoái vốn (divestitures). Đây là quá trình những công ty đã từng thực hiện thâu tóm hoặc mở rộng đa ngành nhận thấy một số bộ phận không còn phù hợp với tầm nhìn chiến lược dài hạn.

Tại sao doanh nghiệp cần thực hiện tái cấu trúc?

Mong muốn chia tách hoặc bán đi một phần doanh nghiệp thường xuất phát từ ba nguyên nhân cốt lõi:

• Hiệu quả kém: Một bộ phận kinh doanh hoạt động không đạt kỳ vọng.
• Khủng hoảng tài chính: Nhu cầu huy động vốn cấp bách để duy trì sự tồn tại.
• Thay đổi chiến lược: Doanh nghiệp muốn dồn lực tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi và loại bỏ các mảng không trọng yếu.

Các hình thức phổ biến

Bên cạnh thoái vốn, còn có nhiều phương thức khác đã được ứng dụng rộng rãi như:

• Tách công ty (Spin-offs) và phát hành cổ phiếu công ty con (equity carve-outs).
• Tái cấu trúc chi phí và nhân sự (Downsizing): Cắt giảm quy mô để tăng cường hiệu suất dưới áp lực của toàn cầu hóa và suy thoái.
• Tái cấu trúc tài chính: Điều chỉnh cấu trúc vốn, ví dụ như gia tăng nợ để tối ưu hóa đòn bẩy tài chính.

Xu hướng tái cấu trúc doanh nghiệp tại Việt Nam giai đoạn hậu Covid-19

Sau đại dịch, thị trường Việt Nam ghi nhận những biến động rõ rệt trong bức tranh sức khỏe doanh nghiệp:

• Sự sàng lọc mạnh mẽ: Năm 2023, dù có kỷ lục khoảng 160.000 doanh nghiệp mới thành lập, nhưng cũng có tới 172.600 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (tăng 20,5% so với 2022). Điều này cho thấy áp lực tái cấu trúc để “vượt sóng” là vô cùng lớn.
• Tái cấu trúc khu vực DNNN: Quá trình này được đánh giá là thiết yếu nhưng triển khai còn chậm. Mục tiêu 2022–2025 cổ phần hóa 19 DNNN hiện vẫn gặp nhiều rào cản về vốn và thủ tục.
• Làn sóng M&A phục hồi: Sau giai đoạn chững lại vào năm 2023 (đạt khoảng 5 tỷ USD), thị trường M&A bắt đầu khởi sắc từ năm 2024 với tổng giá trị 9 tháng đầu năm đạt 3,2 tỷ USD, tăng 45,9% so với cùng kỳ.

Các lĩnh vực trọng điểm

Hoạt động tái cấu trúc thông qua M&A tập trung chủ yếu vào các ngành:

• Bất động sản & Xây dựng: Chiếm tỷ trọng lớn nhất về số lượng thương vụ năm 2023.
• Tài chính & Ngân hàng: Giá trị thương vụ trung bình rất cao (khoảng 181 triệu USD/giao dịch).
• Công nghiệp & Tiêu dùng: Thu hút sự quan tâm lớn của các nhà đầu tư nước ngoài.
• Ngành nổi bật trong tương lai: Năng lượng xanh, Logistics, và Y tế – Dược phẩm.

Đọc thêm: Xu hướng tái cấu trúc doanh nghiệp tại Việt Nam

Khi nào doanh nghiệp cần thực hiện tái cấu trúc?

Việc nhận diện đúng thời điểm là yếu tố sống còn. Nếu doanh nghiệp của bạn xuất hiện từ 3 dấu hiệu sau đây, đã đến lúc cần một cuộc cải tổ:

1. Lợi ích khách hàng: Khi sự thay đổi mô hình mang lại giá trị vượt trội cho người dùng.
2. Khát vọng vươn tầm: Sẵn sàng gọi vốn, IPO hoặc xây dựng văn hóa mới.
3. Học hỏi sai lầm: Đã nghiên cứu các rủi ro từ đối thủ và muốn tránh vết xe đổ.
4. Nỗ lực không đi đôi với kết quả: Làm việc cật lực nhưng dòng tiền vẫn bất ổn.
5. Mất niềm tin khách hàng: Tỷ lệ rời bỏ (Churn rate) gia tăng nhanh chóng.
6. Liên tục trượt KPI: Không đạt được các mục tiêu kinh doanh đã đề ra.
7. Cải tiến nhỏ không còn tác dụng: Cần một sự thay đổi toàn diện thay vì sửa lỗi vặt.
8. Đà tăng trưởng chững lại: Mất khả năng cạnh tranh trên thị trường.
9. Năng lực lãnh đạo yếu: Hệ thống vận hành không còn hiệu quả từ cấp cao nhất.
10. Dữ liệu báo động: Các chỉ số nghiên cứu hành vi khách hàng và thị trường cho kết quả tiêu cực.
11. Doanh thu sụt giảm: Dấu hiệu trực tiếp nhất yêu cầu thay đổi mô hình.
12. Sẵn sàng đánh đổi: Hiểu rõ không có mô hình hoàn hảo và chấp nhận thay đổi để đạt ưu tiên chiến lược.
13. Chỉ số “ma thuật” đi xuống: Ví dụ như tỷ lệ giữ chân người dùng (retention) sụt giảm.
14. Tầm nhìn kết quả rõ ràng: Có thể dự đoán được hiệu quả tích cực ngay sau khi chuyển đổi.
15. Kế hoạch đã sẵn sàng: Đã thấu đáo về lộ trình và hệ quả của việc tái cấu trúc.

Các bước thực hiện tái cấu trúc doanh nghiệp chuyên nghiệp

Chúng tôi áp dụng các phương pháp tái cấu trúc dựa trên Chiến lược và Chuỗi giá trị để đảm bảo sự đồng bộ toàn diện.

Phương pháp 1: Tái cơ cấu theo chiến lược

Nhằm đồng bộ cấu trúc tổ chức với tầm nhìn dài hạn:

• Xác định rõ mục tiêu kinh doanh (mở rộng hay tối ưu nội bộ).
• Đánh giá mức độ phù hợp của bộ máy hiện tại.
• Xây dựng cấu trúc phòng ban mới và tái phân bổ nguồn lực (tài chính, con người, công nghệ).

Phương pháp 2: Tái cơ cấu theo chuỗi giá trị

Tập trung vào việc tối ưu hóa từng khâu tạo ra giá trị cho khách hàng:

• Phân tích các hoạt động chính (R&D, sản xuất, tiếp thị) để tìm ra “nút thắt”.
• Loại bỏ các bước thừa, tự động hóa hoặc thuê ngoài (outsourcing) các mảng không cốt lõi.
• Tích hợp công nghệ để tăng tính kết nối giữa các bộ phận và đối tác.

Vai trò của Chuyển đổi số trong tái cấu trúc

Chuyển đổi số và tái cấu trúc luôn đồng hành cùng nhau. Công nghệ không chỉ giúp tối ưu quy trình và giảm chi phí mà còn là công cụ để quản lý, giám sát tiến độ tái cấu trúc một cách chính xác nhất.

Case Study: Sự tan rã của “đế chế” đa ngành ITT

Sự kiện ngày 13/6/1995 của tập đoàn ITT là bài học điển hình về tái cấu trúc để tối ưu giá trị.

• Bối cảnh: ITT từng thâu tóm hơn 250 doanh nghiệp ở các ngành cực kỳ khác biệt như bảo hiểm, khách sạn Sheraton, sòng bạc và cả đội khúc côn cầu.
• Lý do tái cấu trúc: Sự thiếu hiệp lực (Synergy) giữa các ngành nghề khiến ban lãnh đạo tin rằng việc tách riêng sẽ giúp nhà đầu tư định giá doanh nghiệp chính xác hơn và dễ tiếp cận vốn hơn.
• Kết quả: ITT được chia thành 3 thực thể độc lập: ITT Hartford (Bảo hiểm), ITT Industries (Công nghiệp) và ITT Corporation (Dịch vụ & Thể thao).
• Bài học: Ưu tiên năng lực cốt lõi và hiệu quả vận hành thay vì theo đuổi quy mô thâu tóm phức tạp.

Dịch vụ tư vấn tái cấu trúc doanh nghiệp từ OCD

Để giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn trì trệ và lấy lại đà tăng trưởng, OCD cung cấp các giải pháp tư vấn chuyên sâu:

• Đánh giá cơ cấu tổ chức dựa trên chuỗi giá trị và chiến lược kinh doanh.
• Tái cấu trúc tổ chức, điều chỉnh hệ thống chức danh, chức năng và nhiệm vụ.
• Tái cấu trúc và tối ưu hóa quy trình kinh doanh.

Dự án tái cấu trúc gần đây:

• OCD triển khai dự án đánh giá hiện trạng doanh nghiệp cho Thép Tây Nam (Tôn Tây Nam) – 2026
• Tư vấn tái cơ cấu cho công ty cung cấp khí nén thiên nhiên hàng đầu – CNG Việt nam – 2024

The post Tư vấn tái cấu trúc doanh nghiệp appeared first on Công ty Tư vấn Quản lý OCD.