XRP Ledger kích hoạt Token Escrow, mở rộng khóa tài sản cho stablecoin và token hóa

Ngày 12/2, bộ phận phát triển của Ripple là RippleX thông báo tính năng Token Escrow đã chính thức hoạt động trên mainnet của XRP Ledger (XRPL).

Nâng cấp có mã Token Escrow (XLS-85) cho phép áp dụng cơ chế khóa và giải phóng tài sản theo điều kiện không chỉ với XRP mà còn với các token dựa trên trustline (IOU) và Multi-Purpose Tokens (MPT). Điều này mở rộng chức năng escrow sang các tài sản phát hành — nền tảng phổ biến cho stablecoin và các công cụ tài sản được token hóa.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh stablecoin tiếp tục là dòng sản phẩm trưởng thành nhất của thị trường crypto. Theo dữ liệu từ CryptoSlate, tổng nguồn cung stablecoin lưu hành đang quanh mức 308 tỷ USD và vẫn tăng đều theo từng tuần.

Song song đó, tài sản thực được token hóa cũng tăng tốc. Dữ liệu từ RWA.xyz cho thấy trái phiếu kho bạc Mỹ được token hóa đã đạt khoảng 10 tỷ USD trên các blockchain công khai, chưa kể hàng chục tỷ USD khác thuộc nhóm tín dụng tư nhân và hàng hóa.

Trong bối cảnh này, Token Escrow được định vị không chỉ là một công cụ bổ sung cho lập trình viên, mà là một primitive thanh toán onchain cho tổ chức — nơi tài sản chỉ được chuyển giao khi các điều kiện định trước được đáp ứng.

Mở rộng escrow sang token phát hành, nhưng quyền kiểm soát vẫn thuộc bên phát hành

XRPL đã hỗ trợ escrow từ lâu, nhưng trước đây chỉ áp dụng cho XRP. Token Escrow mở rộng cơ chế này sang token phát hành — nhóm tài sản gắn với hầu hết các trường hợp sử dụng cấp tổ chức.

Trên XRPL, stablecoin, trái phiếu token hóa và các công cụ tài sản số khác thường được ghi nhận dưới dạng tài sản phát hành, không phải coin gốc của mạng lưới.

Cơ chế kiểm soát thuộc về bên phát hành được thiết kế rất rõ. Token Escrow là tính năng có cấp quyền theo từng token và từng tổ chức phát hành, không tự động áp dụng cho mọi tài sản.

• Với trustline token, bên phát hành phải bật cờ “Allow Trust Line Locking”.

• Với MPT, cần kích hoạt cờ “Can Escrow” và các cờ liên quan.

Thiết kế này phù hợp với các tổ chức được quản lý, vốn cần các điểm kiểm soát và ràng buộc chính sách trong suốt vòng đời tài sản.

Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa việc triển khai không diễn ra tự động. Dù nâng cấp đã kích hoạt, khối lượng sử dụng chỉ tăng khi bên phát hành chủ động tham gia và ví, sàn giao dịch xây dựng luồng trải nghiệm tương ứng.

Hỗ trợ thanh toán có điều kiện và giảm rủi ro đối tác

Token Escrow hướng đến các quy trình thanh toán cần điều kiện ràng buộc. Trong tài chính truyền thống, các điều kiện này thường được xử lý qua trung gian, hợp đồng và quy trình vận hành.

Với escrow onchain, giá trị được khóa trực tiếp trên sổ cái và chỉ được giải phóng khi điều kiện định sẵn được thỏa mãn, giúp rút gọn nhiều bước trung gian.

Các ứng dụng thực tế gồm:

• Thanh toán giao hàng – thanh toán (delivery-versus-payment)

• Phân phối tài sản theo thời gian khóa

• Chi trả có cấu trúc

• Thanh toán giao dịch OTC nhằm giảm rủi ro đối tác

• Cơ chế ký quỹ và margin với điều kiện giải phóng

Việc escrow hỗ trợ chính các loại tài sản tổ chức đang sử dụng giúp quy trình không còn phải “đi vòng” qua XRP như trước.

Mô hình dự trữ của XRPL tạo nhu cầu XRP mang tính cấu trúc

XRPL vận hành theo mô hình dự trữ, tạo ra nhu cầu nắm giữ XRP phục vụ vận hành, thay vì chỉ để trả phí giao dịch.

Trên mainnet, mỗi tài khoản phải giữ:

• 1 XRP dự trữ cơ bản

• 0,2 XRP cho mỗi đối tượng sổ cái sở hữu (owner reserve)

Mức này đã được giảm mạnh vào ngày 2/12/2024, giúp các ứng dụng tiêu tốn nhiều tài nguyên trở nên khả thi hơn.

Token Escrow là tính năng dựa trên đối tượng sổ cái. Mỗi escrow tạo ra là một object riêng. Khi số lượng escrow tăng, yêu cầu dự trữ owner reserve cũng tăng theo.

Ví dụ cơ học:

• Thêm 100.000 escrow object → cần thêm 20.000 XRP dự trữ

• 1.000.000 object → 200.000 XRP

• 10.000.000 object → 2.000.000 XRP

Đây không phải dự báo mức độ áp dụng hay giá, nhưng cho thấy cách thiết kế XRPL liên kết trực tiếp giữa mức sử dụng mạng và nhu cầu dự trữ.

Với tổ chức, khoản dự trữ này giống tài sản đảm bảo vận hành hơn là chi phí, vì cần duy trì để hệ thống hoạt động.

Hình thành bộ công cụ permissioned cho tổ chức

Token Escrow được triển khai cùng một loạt nâng cấp theo hướng “permissioned stack” — bộ công cụ cho phép tham gia có kiểm soát trên sổ cái công khai.

Permissioned Domains (XLS-80) đã được kích hoạt trên mainnet đầu tháng này. Đây là các miền kiểm soát cho phép xây dựng:

• DEX có cấp quyền

• Giao thức lending có kiểm soát truy cập

• Luồng tuân thủ onchain

Theo đội ngũ phát triển, Permissioned DEX cũng đã đạt đồng thuận validator để sớm kích hoạt.

Xét tổng thể kiến trúc:

• Permissioned Domains trả lời câu hỏi ai được tham gia

• Token Escrow xử lý cách tài sản được thanh toán có điều kiện

• Permissioned DEX xác định nơi hình thành thanh khoản tuân thủ

Điều này cho thấy XRPL đang dịch chuyển từ hình ảnh một chain thanh toán với sổ lệnh trung tâm sang lớp hạ tầng thanh toán cho tổ chức — với truy cập có kiểm soát, venue được quản trị và thanh toán điều kiện gốc onchain.

Triển vọng và lực cản tiềm năng

Token Escrow phản ánh định hướng đặt cược vào hạ tầng blockchain tương thích tuân thủ, thay vì chỉ mô hình permissionless thuần túy.

Ba trụ cột chính gồm:

• Hình thành thanh khoản được quản lý, giảm ma sát tuân thủ cho tổ chức

• Chuẩn hóa thanh toán RWA token hóa

• Mở rộng tiện ích stablecoin sang thanh toán có cấu trúc và tự động hóa treasury

Tuy vậy, rủi ro triển khai vẫn còn:

• Bên phát hành phải chủ động bật quyền escrow

• Ví và sàn cần tích hợp luồng sử dụng mới

• Permissioned domain có thể làm phân mảnh thanh khoản nếu thị trường tách quá mạnh giữa pool mở và pool có kiểm soát.