Vitalik Buterin kêu gọi tái định hướng thị trường dự đoán

Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, đã lên tiếng chỉ trích xu hướng phát triển hiện tại của các thị trường dự đoán, cho rằng việc quá tập trung vào các kèo cược ngắn hạn đang làm méo mó động lực vận hành và có thể khuyến khích những hành vi gây hại.

Trong một bài đăng trên X, Buterin nhận định các thị trường dự đoán đã đạt đủ quy mô để hỗ trợ hoạt động giao dịch chuyên nghiệp và đóng góp thông tin hữu ích cho thảo luận công chúng. Tuy nhiên, ông lo ngại nhiều nền tảng đang “hội tụ quá mức” vào các sản phẩm mang tính kích thích cao như cược giá crypto ngắn hạn, cá cược thể thao và các giao dịch thiên về cảm xúc, mang lại “giá trị dopamine” nhưng ít giá trị xã hội dài hạn.

Theo Buterin, áp lực doanh thu trong giai đoạn thị trường suy yếu có thể khiến các đội ngũ vận hành chấp nhận đẩy mạnh những mảng này để duy trì dòng tiền. Dù dễ hiểu về mặt kinh doanh, ông cho rằng xu hướng đó đẩy sản phẩm vào trạng thái mà ông gọi là “corposlop” — tối ưu lợi nhuận ngắn hạn nhưng làm xấu cấu trúc động lực của nền tảng.

Ba nhóm người tham gia và vấn đề động lực

Buterin chia người tham gia thị trường dự đoán thành ba nhóm chính:

• Nhà giao dịch có thông tin (“smart traders”): cung cấp tín hiệu và kiếm lợi nhuận

• Nhà giao dịch thiếu hiểu biết (“naive traders”): đặt cược sai và thua lỗ

• Người phòng hộ rủi ro (“hedgers”): chấp nhận lợi suất kỳ vọng âm để giảm biến động và bảo vệ danh mục

Ông cho rằng phần lớn nền tảng hiện nay phụ thuộc quá nhiều vào hai nhóm đầu, đặc biệt là việc thu hút người chơi thiếu hiểu biết để tạo thanh khoản và doanh thu. Điều này có thể dẫn đến việc xây dựng cộng đồng và thông điệp tiếp thị theo hướng khuyến khích các quyết định kém chất lượng.

Khi một người dùng phản biện rằng bối cảnh tài chính hiện nay khiến nhiều người buộc phải tìm đến cờ bạc, Buterin đáp lại rằng việc khuyến khích những người đang khó khăn tài chính tiếp tục đặt cược chỉ làm tăng khả năng họ rơi vào tình trạng tệ hơn.

Định vị lại thị trường dự đoán theo hướng phòng hộ

Thay vì tập trung vào đầu cơ ngắn hạn, Buterin đề xuất tái định vị thị trường dự đoán như một công cụ phòng hộ rủi ro tổng quát. Ví dụ, một nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu công nghệ sinh học có thể đặt cược vào một kết quả bầu cử bất lợi cho ngành để bù đắp rủi ro danh mục. Dù giao dịch này có kỳ vọng lợi nhuận âm, nó giúp thu hẹp biên độ kết quả và giảm biến động tổng thể, từ đó vẫn mang lại lợi ích thực tế.

Ông cũng nhắc lại ý tưởng “người mua thông tin” từng được thúc đẩy bởi Robin Hanson — tức các tổ chức chấp nhận bù lỗ để khuyến khích giao dịch nhằm khai thác thông tin từ thị trường. Tuy nhiên, mô hình này gặp bài toán hàng hóa công cộng: thông tin tạo ra có lợi cho tất cả mọi người, kể cả những bên không trả chi phí.

Mở rộng sang stablecoin và chỉ số chi tiêu

Buterin tiếp tục mở rộng khái niệm phòng hộ sang lĩnh vực stablecoin. Ông đặt câu hỏi liệu người dùng thực sự cần neo theo tiền pháp định, hay chỉ cần sự ổn định sức mua. Việc phụ thuộc lớn vào stablecoin neo USD, theo ông, có thể hạn chế tính phi tập trung của hệ sinh thái.

Một hướng thay thế được đề xuất là xây dựng các chỉ số giá cho từng nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu, kết hợp với thị trường dự đoán cho mỗi chỉ số. Cá nhân hoặc doanh nghiệp có thể nắm giữ “rổ vị thế” được cá nhân hóa, phản ánh chi phí dự kiến trong tương lai, thay vì chỉ giữ một token neo theo tiền pháp định.

Mô hình này đòi hỏi thị trường được định giá bằng các tài sản mà người tham gia thực sự muốn nắm giữ — như tài sản sinh lãi, cổ phiếu token hóa hoặc ETH — thay vì tiền pháp định không sinh lãi với chi phí cơ hội cao.

Kết luận, Buterin kêu gọi các nhà phát triển tập trung xây dựng hạ tầng tài chính thế hệ mới với giá trị dài hạn, thay vì chạy theo khối lượng đầu cơ ngắn hạn.