Nga tăng khả năng chặn truy cập sàn crypto nước ngoài trong năm nay

Khả năng Nga tiến hành chặn truy cập các website sàn crypto nước ngoài trong năm nay đang được giới chuyên gia đánh giá ở mức khá cao, trong bối cảnh nước này chuẩn bị ban hành và áp dụng các đạo luật mới nhằm đưa hoạt động giao dịch crypto vào khuôn khổ quản lý trong nước. Theo số liệu từ Bộ Tài chính Nga, tổng giá trị giao dịch crypto tại thị trường nội địa hiện vào khoảng 50 tỷ ruble mỗi ngày, phần lớn diễn ra ngoài hệ thống được cấp phép.

Đại diện từ Moscow Exchange cho biết người dùng Nga đang chi khoảng 15 tỷ USD phí giao dịch cho các sàn crypto toàn cầu mỗi năm. Khi khung pháp lý hoàn thiện, sàn giao dịch nội địa dự kiến sẽ triển khai các sản phẩm liên quan đến crypto để cạnh tranh trực tiếp và giữ lại dòng doanh thu này trong nước. Động thái đó được xem là một trong những động lực chính thúc đẩy việc siết truy cập đối với nền tảng nước ngoài.

Một số nhà phân tích thị trường nhận định cơ quan quản lý viễn thông Roskomnadzor có thể triển khai chiến dịch chặn hàng loạt website sàn crypto và dịch vụ đổi crypto không đăng ký hoạt động tại Nga ngay từ mùa hè. Kịch bản được dự đoán tương tự các đợt siết trước đây với nền tảng video và mạng xã hội: xóa bản ghi DNS trong hệ thống internet nội địa, kết hợp hạn chế các công cụ vượt chặn và tăng cường lọc lưu lượng truy cập.

Các sàn giao dịch quốc tế lớn như Bybit và OKX thường được nhắc đến như những trường hợp có thể bị ảnh hưởng nếu quy định mới được áp dụng trên diện rộng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng việc chặn truy cập không đồng nghĩa có thể loại bỏ hoàn toàn hoạt động giao dịch, do người dùng vẫn có thể sử dụng VPN, công cụ trung gian hoặc các kênh OTC phi chính thức.

Một số ý kiến gọi đây là “kịch bản Belarus” — mô hình trong đó giao dịch crypto chỉ được phép thông qua các nền tảng được cấp phép trong nước. Dù vậy, kinh nghiệm thực tế cho thấy rất khó kiểm soát triệt để. Ngay cả sau khi thu hẹp hoạt động chính thức tại Nga, Binance được cho là vẫn còn lượng lớn người dùng Nga tiếp tục giao dịch thông qua nhiều phương thức khác nhau.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu biện pháp siết chặt đối với dịch vụ crypto nước ngoài được triển khai mạnh tay, hệ quả có thể không phải là “làm sạch” thị trường mà ngược lại còn thúc đẩy hoạt động ngầm. Khi đó, phí giao dịch có thể tăng cao, rủi ro lừa đảo nhiều hơn và thanh khoản bị phân mảnh. Thay vì cấm hoàn toàn, một số đề xuất cho rằng nên cho phép các nền tảng hiện hữu đăng ký giấy phép hoặc hoạt động dưới vai trò đại lý cho sàn nội địa để giữ thị trường trong vùng kiểm soát.

Ngoài ra, yếu tố an ninh và địa chính trị cũng được nhắc đến. Một số nền tảng bị cho là không thân thiện với lợi ích của Nga có thể trở thành mục tiêu hạn chế sớm. Trường hợp WhiteBit từng bị đưa vào danh sách không mong muốn được xem là tín hiệu cho thấy cơ chế chặn có thể được áp dụng vì cả lý do an ninh lẫn kinh tế.

Song song với kế hoạch pháp lý mới, Nga cũng đang thúc đẩy các dự án lọc và phân tích lưu lượng internet bằng trí tuệ nhân tạo trong giai đoạn tới, cho thấy hạ tầng kỹ thuật cho việc kiểm soát truy cập có thể được tăng cường. Dù vậy, giới quan sát cho rằng thị trường crypto vốn có khả năng thích nghi nhanh, nên ngay cả khi việc chặn truy cập diễn ra, dòng giao dịch nhiều khả năng vẫn sẽ tìm được các kênh thay thế để tiếp tục hoạt động.

• Nga âm thầm chặn một số trang web truyền thông về tiền điện tử
• Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) muốn ngăn chặn stablecoin sinh lợi

Vương Tiễn